Znaki korektorskie

 

ZNAKI KOREKTORSKIE
 I WYKONYWANIE KOREKTY DRUKARSKIEJ
(Opracowanie na podstawie: Znaki korektorskie i wykonywanie korekty drukarskiej, Wydawnictwo ALFA-WERO Sp. z o.o., Warszawa 1997.)
 

Korekta (od łac. correction) – poprawianie, ulepszanie, poprawka – sprawdzanie i poprawianie form drukowych, przeznaczonych do odtworzenia poligraficznego tekstu i obrazów graficznych. W węższym sensie korektą nazywa się poprawianie składu poligraficznego.

Do korekty formy typograficznej powinny być wykonane próbne odbitki drukarskie i w tym celu wykorzystuje się prasy korektowe. Podczas czytania takiej odbitki i porównywania jej z oryginałem tekstu zwykle zauważa się błędy, które mogą być wynikiem nieuwagi i niedostatecznych kwalifikacji składacza, przygotowania kaszty czcionkowej lub niedokładności pracy maszyny do składania, jak również nieczytelności samego oryginału, lub błędów w nim. Równocześnie z błędami ortograficznymi i interpunkcyjnymi w składzie mogą być i błędy techniczne (naruszenie technicznych zasad składu).

Korektor – specjalny pracownik drukarni albo wydawnictwa – zaznaczający znalezione błędy na odbitce, posługując się w tym celu ustanowionymi znakami. Błędną literę, słowo albo znak pisarski przekreśla się specjalnym dla każdego przypadku znakiem, powtarza się ten znak na marginesie odbitki i obok niego pisze się prawidłową literę, słowo itp. W przypadku opuszczenia słowa lub grupy wyrazów stosuje się specjalny znak, obok którego na marginesie pisze się opuszczoną treść.

Znaki stawia się między dwoma słowami lub wierszami i z prawej strony od powtórzonych na marginesie znaków pisze się tekst, który należy wstawić.

Dla wskazania błędów technicznych (nieprawidłowe odstępy między wyrazami, zamiana jednego kroju innym, nieprawidłowe umieszczenie poszczególnych części składu) służą specjalne znaki umowne, które pozwalają bez słownego wyjaśnienia poprawić popełnione błędy przez składacza.

I tak na przykład, aby wskazać, że tekst powinien się zaczynać od nowego wiersza, powinno być zrobione wcięcie – akapit, wystarczy w odpowiednim miejscu postawić znak i powtórzyć go na marginesie odbitki. Jeśli wyraz albo grupę wyrazów złożonych pismem prostym należy składać kursywą albo innym pismem wyróżniającym, podkreśla się je odpowiednio, zgodnie z zasadami przyjętymi w redagowaniu maszynopisów.

Przy przestawianiu z jednego wiersza do drugiego części słowa lub grupy słów, przeznaczony do przeniesienia, tekst obwodzi się linią, od której prowadzi się strzałkę do miejsca przeniesienia.

Przy składzie linotypowym, jego korekcie i łamaniu może się zdarzyć, że poszczególne wiersze lub kilka wierszy są umieszczone nie na swoim miejscu. W tych przypadkach wiersze podlegające przestawieniu ujmuje się z boku w klamrę, od której prowadzi się strzałkę do miejsca wstawienia.

Przy wydawaniu książek, czasopism i gazet stosuje się kilka etapów korekty: korekta drukarska w szpaltach, korekta wydawnicza w szpaltach, w złamanych arkuszach, korekta składu korektowego lub powtórna korekta w złamanych arkuszach i rewizja drukarska.

Po czytaniu korekty drukarskiej w szpaltach skład poprawia się zgodnie ze wskazaniami na odbitce i wykonuje się powtórne odbitki, które przesyła się do wydawnictwa. W wydawnictwie szpalty czytane są przez korektorów, autora i redaktora.

Przeczytane w wydawnictwie szpalty są zwracane do drukarni, gdzie skład jest poprawiany według wskazań na odbitce i łamany w kolumny książek albo gazet.

Ze złamanego składu ponownie wykonuje się odbitki korektowe, które są znowu czytane w wydawnictwie.

Jeśli na odbitkach korektowych ze złamanych kolumn jest dużo poprawek, to po korekcie składu ponownie wykonuje się odbitki i w wydawnictwie są one porównywane z poprzednią korektą. Poprawiony ostatecznie skład może być przekazany do druku.

Przed rozpoczęciem drukowania nakładu z formy ponownie przygotowuje się odbitkę dla ostatniego kontrolnego czytania – tzw. rewizji i poprawienia zauważonych błędów.

Jeszcze ważniejsze jest, aby podobne metody wstępnej korekty stosować przy składzie fotograficznym, ponieważ poprawianie korekty na błonach fotograficznych wiąże się z dużymi trudnościami technicznymi.

 

ZNAKI KOREKTORSKIE I WYKONYWANIE KOREKTY DRUKARSKIEJ: